به سایت فاطمه رضایی، روان درمانگر سرطان، خوش آمدید!

ساعات کاری : شنبه تا پنج‌شنبه ساعت ۱۴ الی ۱۹
  شماره تماس : ۰۵۱۳۸۴۱۰۱۳۲ -- ۰۵۱۳۸۴۱۸۶۲۶

بزرگسال مبتلا به سرطان

اگر به تازگی تشخیص ابتلا به سرطان در شما داده شده است، دانستن آنچه پیش روی شماست و برنامه ریزی برای آینده می تواند از استرس شما کم کند. دریافت تشخیص سرطان تجربه بسیار سختی است. پس از تشخیص، بیمار احساس اضطراب، ترس و بیچارگی می کند و هیچ راهی برای کنار آمدن با سرطان به ذهنش نمی رسد. بسیاری از بیماران حتی از درمان خودداری می کنند و دچار ناامیدی مفرط می شوند. اختلال استرس پس از سانحه در این بیماران رایج است که در صورتی که بر روند و دریافت درمان در آنان تاثیر داشته باشد، به کمک تخصصی یک روانشناس یا مشاور نیاز است.

راهکارهای کنار آمدن با سرطان:

در مورد سرطان خود بیشتر بدانید:

سعی کنید تا جای ممکن تمام اطلاعات لازم و پایه را در مورد بیماری خود جمع آوری کنید تا در مورد درمان تصمیم بهتری بگیرید. این سوالات را با خود در مطب پزشک همراه داشته باشید:

  • من چه نوع سرطانی دارم؟
  • کدام اعضای بدن را درگیر کرده است؟
  • آیا پخش شده است؟
  • آیا قابل درمان است؟
  • شانس درمان چقدر است؟
  • چه روند و آزمایشاتی را باید طی کنم؟
  • گزینه های درمان چیست؟
  • آیا درمان به نفع من است؟
  • در طول درمان چه چیزی در انتظار من است؟
  • عوارض درمان چیست؟
  • چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرم؟
  • چه کاری برای پیشگیری از عود سرطان خود می توانم انجام دهم؟
  • شانس ابتلا به سرطان در دیگر اعضای خانواده من چقدر است؟

خانواده خود را نیز همراه ببرید تا آنها نیز آنچه لازم دارند را بشنوند. همچنین، به این فکر کنید که چقدر دوست دارید در مورد بیماری خود بدانید. برخی دوست دارند از تمام جزئیات باخبر شوند. برخی دیگر ترجیح می دهند تنها موارد اصلی را بدانند و جزئیات را به پزشک خود می سپارند. در مورد تصمیم خود به پزشک اطلاع دهید.

نشانه های افسردگی را بشناسید:

افسردگی یک بیماری رایج اما جدی است. پس از دریافت تشخیص سرطان، بسیاری از بیماران دچار افسردگی می شوند. نشانه های افسردگی را بشناسید تا در صورت نیاز از یک مشاور یا روانشناس کمک بگیرید:

نشانه های افسردگی:

  • گیجی
  • احساس خستگی و ناامیدی
  • بی خوابی یا پرخوابی
  • احساس خستگی یا فقدان انرژی
  • کاهش اشتها و بی میلی به غذا خوردن
  • احساس غم
  • کاهش یا افزایش وزن

افسردگی در افرادی که درگیر بیماری می شوند، محتمل است. افسردگی می تواند مانعی برای ادامه درمان یا اثربخشی آن باشد. هدف تمام درمان‌های روانشناختی کمک به بیمار برای کنار آمدن با سرطان است، زیرا به مدیریت مشکلات هیجانی مخصوصا هیجانات منفی و فکری و کاهش تنش فکری کمک می کند.

دیگر مشکلات روانی که ممکن است در پی تشخیص سرطان در بیمار دیده شوند عبارتند از: مشکلات جنسی، خستگی روانی، افکار خودکشی، انواع اضطراب، اختلالات سازگاری، انکار، شرم، خشم، حالت‌های شبه روان پریشی، مشکلات ارتباطی بین فردی، مشکلات شخصیتی و اختلال استرس پس از سانحه. در تمام این شرایط به وجود یک روانشناس یا مشاور در کنار خود نیاز خواهید داشت.

دریافت تشخیص سرطان برای هر کس ضربه روانی بزرگی است، فشار روانی بسیار زیادی ایجاد می کند و زندگی فرد را با تغییر زیادی رو به رو می کند. از سوی دیگر درمان سرطان، درمانی تهاجمی است و مشکلات جسمانی و درد زیادی ایجاد می کند. در نتیجه، شخص از نظر روانی شکننده و آسیب پذیر می شود و همین می‌تواند مانع از تاثیرگذاری درمان شود یا میزان آن را کاهش دهد. به همین جهت توجه به درمان های روانشناختی از عناصر مهم درمان این بیماری است.

خطوط ارتباطی را باز نگه دارید:

صداقت دو طرفه را با دوستان، خانواده، پزشکان و دیگر افراد دخیل در تشخیص سرطان حفظ کنید. اگر دیگران سعی کنند مسائل را از شما پنهان کنند یا شما سعی کنید بیش از حد خود را قوی نگه دارید، احساس تنهایی خواهید کرد. مسیر کنار آمدن با سرطان را با هم طی کنید تا قدرتتان بیشتر شود.

منتظر تغییرات احتمالی باشید:

اکنون، پس از دریافت تشخیص سرطان و قبل از شروع درمان، بهترین زمان برای برنامه ریزی برای تغییر است. خود را آماده کنید تا کنار آمدن با سرطان ساده تر شود.

از پزشک در مورد تغییرات احتمالی سوال کنید. اگر قرار است لاغرتر شوید و موهای خود را از دست دهید، با یک متخصص لباس و آرایش در مورد شیوه های لباس پوشیدن، آرایش صورت و مو برای احساس راحتی و جذابیت بیشتر صحبت کنید. نداشتن مو هیچ چیزی را در مورد هویت شما از بین نمی برد، اما اگر نمی توانید ظاهر خود را تحمل کنید به خرید یک کلاه گیس مطابق با ظاهر خود فکر کنید.

به تغییراتی که قرار است در زندگی شما پیش بیاید نیز فکر کنید. درمان چقدر از وقت و انرژی شما را می گیرد. آیا باید در بیمارستان بستری شوید یا پس از درمان به خانه برمی گردید؟ آیا می توانید در طول درمان کار کنید؟ اگر درمان نیازمند قطع امور فعلی زندگی است، ترتیبات مقتضی را اتخاذ کنید.

سبک زندگی سالم را دنبال کنید:

شما می توانید سطح انرژی خود را حفظ کنید. یک رژیم غذایی سالم، همراه با استراحت کافی برای مدیریت استرس و خستگی برای کنار آمدن با سرطان لازم است.

اجازه دهید خانواده و دوستان به شما کمک کنند:

خانواده می توانند به انجام برنامه ریزی ها، حمل و نقل، آماده کردن غذا و انجام امور شخصی شما کمک کنند. کمک آنها را بپذیرید. پذیرفتن کمک آنها حس مشارکت در زمان های سخت را به خانواده می دهد. از خانواده نیز بخواهید کمک دوستان و آشنایان را بپذیرند. این کار از فرسودگی خانواده در طول پرستاری جلوگیری می کند.

اهداف و اولویت های خود را بشناسید:

چه چیزی در زندگی شما واقعا اهمیت دارد؟ زمانی را برای کاری که برای شما اهمیت دارد بیابید. اگر لازم است به اطرافیان خود نزدیک تر شوید. افکار و احساسات خود را با آنها در میان بگذارید. سرطان بر تمام روابط شما تاثیر می گذارد. ارتباط گرفتن به شما کمک می کند که اضطراب و ترس ناشی از بیماری را مدیریت کنید و کنار آمدن با سرطان ساده تر می شود.

 راهکارهای خود را برای کنار آمدن با سرطان بیابید:

هر کسی با سرطان به نحوی کنار می آید. می توانید از ایده های زیر کمک بگیرید:

تکنیک های آرامش بخشی را تمرین کنید.

دفترچه ای برای یادداشت احساسات و سازماندهی به افکار خود داشته باشید.

در مواجهه به تصمیمات سخت، مزایا و معایب هر گزینه را بررسی کنید.

زمانی را برای تنها بودن در نظر بگیرید.

سعی کنید تا حد امکان روتین سابق زندگی خود را حفظ کنید و فعالیت های لذت بخش قبلی خود را ادامه دهید.

 چگونه با کودکان درباره سرطان خود صحبت کنیم؟

صحبت درباره سرطان خود (به خصوص برای کودکان و نوجوانان) سخت است. اولین واکنش شما در زمان ابتلا به بیماری نگفتن این خبر یا تاخیر در گفتن آن به کودکان است. تحقیقات نشان می دهد که صادق بودن یکی از بهترین راه ها برای کمک به کودکان جهت مقابله با تشخیص سرطان عزیزانشان است.

چرا باید درباره سرطان صحبت کنیم؟

وقتی یک نفر مبتلا به سرطان می شود، بزرگترها اغلب مطمئن نیستند که این شرایط را برای کوکان مطرح کنند یا نه. در این شرایط پدر و مادر و سایر بزرگتر ها در اضطراب و ترس شان غرق هستند و اولین انگیزه آنها این است که کودکانشان را از این احساسات و هیجانات شدید محافظت کنند. به هر حال دلائل زیادی وجود دارد که صادق و بی پرده بودن با بچه ها در این زمینه می تواند در آنها احساس امنیت ایجاد کند از طرفی به آنها نشان می دهید که آنها نیز دارای نقش مهمی در خانواده هستند. البته باز هم به یاد داشته باشید این شما هستید که کودکان را می شناسید و درک شما از شخصیت های آنها و نیازهایشان می تواند شما را راهنمایی کند. اگر بچه ها بفهمند که شما رازی دارید که از آنها مخفی کردید آنها باور می کنند که اتفاقی که افتاده ترسناک و جدی است و این مساله آنها را از خانواده جدا می کند.

گام اول: خود را برای صحبت آماده کنید

این کاملاً طبیعی است که وقتی بخواهید درباره سرطان با بچه ها صحبت کنید نگران باشید. البته قبل از صحبت با بچه ها خودتان را برای سوالات احتمالی یا احساساتی که ممکن کودکان داشته باشند آماده کنید. به خاطر داشته باشید که شما مثل یک مدل هستید. فرزندانتان با دیدن شما یاد می گیرند چگونه با بیماری شما مقابله کنند. گفتن این خبر فرصتی را به شما می دهد که به فرزندانتان نشان دهید که چگونه با بیماری های جدید یا رویدادهای بد زندگی مواجه شوند. نقش بازی کردن در این زمینه می تواند کمک کننده باشد(می توانید با پرستار، دوست، اقوام، هم خونه ای این نقش را بازی کنید). چرا که در موقع صحبت با بچه ها ممکن از کلماتی استفاده کنید که برای کودک بار اضطرابی دارند و با نقش بازی کردن از آن می کاهید. یا جلوی آینه تمرین کنید، این کار هم به هماهنگی کلمات در ذهنتان کمک می کند.

به اهدافتان فکر کنید:
– درباره بیماری شما فرزندتان چه مسائلی را نیاز دارد که بداند؟
– چگونه می توانید به فرزندتان کمک کنید که بفهمد چه پیش آمده؟
– چگونه می توانید به فرزندتان کمک کنید که با این خبر مقابله کند؟

مشخص کردن اهداف برای صحبت می تواند یک شروع خوب یاشد. همان طور که ممکن است خودتان را برای صحبت با کودکتان آماده می کنید. خودتان هم ممکن است سوالات زیادی داشته باشید: چه کسی باید درباره بیماری سرطان من به کودکم بگوید؟شما ممکن است احساس کنید که بهتر است درباره بیماری تان به فرزندان خود بگویید. اما اگر نگرانی که شما ممکن است خیلی هیجان زده شوید، می توانید فردی را به جای خودتان انتخاب کنید.

اگر شما تصمیم دارید فرد دیگری به فرزندتان بگوید که شما مریض شده اید از خودتان بپرسید:
– فرزند من می تواند این خبر را از چه کسی بشنود؟
– فردی که با فرزندم صحبت می کند می تواند آروم باشد؟

اما ایده آل آن است که آن والدی که سرطان دارد یا والد دیگر یا هر دو با هم به کودک بگویند.

چه زمانی باید به فرزندم بگویم؟

زمان دقیقی برای گفتن وجود ندارد. مطالعات نشان می دهد که کودکان قبل از اینکه از ماجرا مطلع شوند اغلب فکر می کنند اتفاق بدی برای پدر یا مادرشان رخ داده است. اما یادتان باشد اگر مبتلا شدن به سرطان را از فرزندانتان پنهان کنید آنها آسیب می بینند.سعی کنید با بچه ها به محض اینکه از نظر احساسی به وضعیت پایداری رسیدید صحبت کنید. حتی اگر نمی دانید قضیه چقدر جدی است و یا چه درمان هایی لازم است و یا منتظر جواب آزمایش های بدی هستید. ولی آنها را مطمئن کنید که به محض اینکه از جزئیات مساله اطلاعات بیشتری بدست آوردید آنها را مطلع خواهید کرد.
مثلاً: پدر الان برای انجام یک سری آزمایشات در بیمارستان بستری است. ما هنوز مطمئن نیستیم مشکل چیست اما وقتی بفهمیم شما را مطلع می کنیم. زمانی را برای صحبت انتخاب کنید که فرزندتان در آرامش است.کاملاً مطمئن باشید که زمان کافی برای صحبت و پاسخ به سوالات داشته باشید. سعی کنید بین صحبت کردنتان فاصله نیوفتد،(مثلاً زنگ تلفن، چک کردن مسج یا ایمیل و…) چرا که این فاصله ها صحبت کردن را برای بچه ها سخت می کند.

کجا باید به فرزندم بگویم که سرطان دارم؟

انتخاب مکان صحیح برای انتقال این خبر با کودکتان می تواند از استرس صحبت کم کند. البته وقتی مکانی را برای یک مکالمه دشوار انتخاب می کنید مطمئن باشید که آن مکان:
– خصوصی
– راحت و خودمان
– عامل حواس پرتی در آنجا وجود ندارد.

گام دوم: با کودک خود صحبت کنید

وقتی تصمیم گرفتید به فرزندان خود بگویید که بیماری سرطان دارید باید چند نکته را در نظر داشته باشد:
– به یاد داشته باشید که نباید صبر کنید که جواب همه سوالات و آزمایش های خود را درباره سرطان بگیرید بعد به فرزندان خود بگویید چرا که این ممکن زمان زیادی را بگیرد.
– آماده باشید که اطلاعات اساسی را منتقل کنید. مثلاً: نام سرطانتان چیست؟ کدام قسمت بدنتان متاثر شده؟ چه جوری ممکن درمان شود؟
– زمان و مکان مناسبی را برای گفتن انتخاب کنید.

چگونه به فرزندم بگویم که من سرطان دارم؟

گفتن این مساله که من سرطان دارم اصلاً راحت نیست اما کارهایی هست که شما می توانید با انجام آن این فرایند را راحت تر طی کنید:
– سعی کنید تصور کنید که این مکالمه چه جوری پیش میره. شما چه فکری می کنید درباره اینکه فرزندان شما چه واکنشی ممکن داشته باشد.
– به یاد داشته باشید که ممکن فرزند شما ظرفیت توجهش محدود باشد بنابراین سعی کنید اطلاعات مهم را اول بدهید.
– درباره تن صداتون فکر کنید. داشتن یک تن صدای درست به فرزندتان در مقابله کمک می کند.
– درباره اینکه فرزندتان ممکن است چه احساسی داشته باشد در طول صحبتتان فکر کنید.

راحت و صادق باشید:
اگر شما از اول با فرزندانتان صادق باشید فرزندان مطمئن می شوند که شما در آینده هم وقتی اطلاعات جدی گرفتید به آنها راستش را می گویید. از طرفی خودتان هم راحت می شوید چرا که نگه داشتن این راز فشار و استرس بالایی بر شما وارد می کند. اطلاعات را متناسب با سن فرزندانتان فراهم کنیداگر شما بیش از یک فرزند دارید، باید مکالمه جداگانه ای برای هر کدام داشته باشید. چرا که بچه ها براساس سنشان اطلاعات متفاوتی نیاز دارند. سن فرزند شما برای فهمیدن بیماری و اینکه چگونه واکنش نشان می دهد در برابر سرطان نقش مهمی دارد. البته به یاد داشته باشید که هر کودکی به روش خودش واکنش نشان می دهد.

نوزدان و کودکان نوپا(تا دوسالگی):

بدیهی است که برای آنها نیازی به توضیح نداریم اما به دلائل فیزیکی که آنها شاهدش هستند  این کودکان در برابر جدایی از شما و و تغییر روال عادی زندگی وتغییر در ظاهرفیزیکی شما واکنش نشان می دهند(مثل کاهش مو) بنابراین بهتر است گفته شود مثلاً: مامان مریض است و نیاز است که به بیمارستان برود تا بهتر شود و تو میتونی اونو به زودی اونجا ملاقات کنی و…

چند توصیه:
– سعی کنید عادات زندگی کودکان را برهم نزدید.
– اگر آنها نیاز به گردش یا سفر دارند سعی کنید اطرافیان را دور آنها جمع کنید.
– آنها احساسات شما را درک می کنند، بنابراین از خودتان مراقبت کنید.

پیش دبستانی(سه تا شش سالگی):

در این سن بچه ها بیماری را درک می کنند اما درکی از سرطان ندارند. فکر می کنن خودشون هم مبتلا به بیمادری مادر یا پدر می شوند درست مثل سرماخوردگی.آنها در این سن خودشان را علت مشکلات می دانند یعنی فکر میکنند آنها حرف یا رفتار نادرستی را انجام دادند و منجر به سرطان مادر و پدر شده است. با بچه ها درباره سرطان صحبت کنید.

دبستان(شش تا ده سال):

در این سن بچه ها به سختی می توانند سرطان را درک کنند.بیشتر آنها می توانند اطلاعات اساسی درباره سلول های سرطانی را درک کنند. آنها این خلاء اطلاعاتی را معمولاً با خیال پردازی و تفکرات خودشان یا از طریق اینترنت بدست می آورند. در این سن آنها اغلب فکر می کنند سرطان مسری است و افراد مبتلا خواهند مرد. در برابر بیماری پدر و مادرشان احساس گناه می کنند.

سنین نوجوانی:

نوجوانان درک بهتری از بیماری پدر و مادرشون دارند.آنها بیشتر شبیه بزرگترها فکر می کنند و البته قادرند چیزهایی را که خودشان تجربه نکردند درک کنند. آنها می توانند متوجه باشند که بیماری جدی است. آنها معمولاً احساس مسئولیت می کنند در زمینه کارهای خارج از منزل وقتی پدر یا مادر دچار سرطان می شوند. آنها معمولاً از بیان احساساتشان به والدین اجتناب می کنند. اما شما آنها را تشویق کنید تا احساساتشان را بیان کنند. با آنها درباره نقش هایی که در خانه تغییر می کند صحبت کنید.به اونها اطمینان دهید که هنوز هم مثل سابق به شنید صحبت هاشون تمایل دارید. در عمل و کلام نشان دهید که دوستش دارید. به او کمک کنید که اطلاعات درستی را درباره بیماری شما بدست آورد. به یاد داشته باشید که درک حقیقت به کاهش استرس کمک می کند.می توانید به او بگویید: تو میدانی مادر مدت ها مریض بود. دکترها امروز گفتند که جواب آزمایش نشون میده که من سرطان دارم. یادت باشه سرطان انواع داره و اگر فکر می کنی فلانی هم مریض بود و سرطان داشت ، ممکن از نوع سرطان من نباشد و…